Wat doet Febelauto met afgedankte EV-batterijen?
In tegenstelling tot wat veel mensen denken, worden hoogspanningsbatterijen uit hybride, plug-in hybride en elektrische voertuigen wel degelijk gerecycleerd. Beheersorganisme Febelauto zorgt samen met haar partners ervoor dat deze batterijen ingezameld, getest, ontladen en gedemonteerd worden met het oog op recyclage of een tweede leven.
Een bron aan grondstoffen
Hoogspanningsbatterijen uit elektrische voertuigen (EV-batterijen) kunnen wel degelijk gerecycleerd worden. Het is zelfs een wettelijke verplichting voor alle Europese voertuigfabrikanten, die in het kader van de “Extensive Producer Responsibility”, verantwoordelijk zijn voor hun producten van het moment dat ze op de markt gebracht worden tot aan het einde van hun levensduur.
Maar het is niet alleen een wettelijke verplichting. Afgedankte EV-batterijen bevatten heel wat waardevolle en nog bruikbare grondstoffen, waaronder kobalt, nikkel en lithium. Dit zijn niet-hernieuwbare grondstoffen van minerale oorsprong waarvan de voorraden in de aardkorst eindig zijn en waarvoor we sterk afhankelijk zijn van ontginning in niet-Europese landen.
Voertuigproducenten- en invoerders zijn zich hier zeker van bewust. Afgedankte batterijen worden in België dan ook door de verschillende voertuigmerken, netjes ingezameld.
Geen batterijen 'om zonder handschoenen aan te pakken'
Sinds 2016 wordt de inzameling, verwerking en recyclage van EV-batterijen in België georganiseerd door Febelauto en dit in opdracht van haar leden – voertuiginvoerders en -fabrikanten. Momenteel is het aantal ingezamelde afgedankte EV-batterijen nog beperkt. De meeste elektrische voertuigen zijn immers nog niet aan het einde van hun leven en EV-batterijen hebben nu eenmaal ook een lange levensduur. Toch zien we een sterke groei: van 31.585 kg in 2021 tot 412.400 kg in 2025. Dat is een toename van maar liefst 1.200% in amper 4 jaar tijd.
Febelauto staat dan ook voor een flinke uitdaging, maar is nu al volop de nodige initiatieven aan het nemen om deze groei in de toekomst in goede banen te leiden. EV-batterijen hebben immers een complexe chemische samenstelling en staan onder een hoge elektrische spanning. Bovendien zijn ze groot en erg zwaar. De inzameling, verwerking en recyclage ervan vergt dan ook specifieke procedures.
Het ‘zinderend’ verhaal achter de verwerking van EV-batterijen
Wat gebeurt er nu eigenlijk met afgedankte hoogspanningsbatterijen uit elektrische, hybride en plug-inhybridevoertuigen? Wel, dat is een heel proces dat zorgvuldig gemonitord wordt door Febelauto.
1. Veilige inzameling en demontage
Afgedankte geëlektrificeerde voertuigen moeten door hun laatste houders (particulier, bedrijf of overheid) binnengebracht worden in een door de gewestelijke overheden erkend centrum+. Deze gespecialiseerde centra zorgen voor het veilig verwijderen van de hoogspanningsbatterijen uit deze voertuigen.
Defecte of afgedankte EV-batterijen in een nog rijwaardig voertuig kunnen door een garagist veilig gedemonteerd worden. Consulteer de website van uw voertuigmerk om een garagist terug te vinden. Ga NOOIT zelf aan je wagen sleutelen om de EV-batterij te demonteren.
Hoe veilig omgaan met EV-baterijen
2. ‘Big brother’ Febelauto superviseert
Febelauto zorgt vervolgens voor de ophaling en de verdere opvolging van het batterijrecyclageproces. Daarvoor werd een speciaal softwareplatform ontwikkeld, waartoe alle betrokken partijen (invoerders en aanvaardingspunten, transporteurs, stockage, recyclage en second-life partners) toegang hebben. Zo kan Febelauto in real-time zien waar de batterijen zich in het recyclageproces bevinden. De applicatie werd zo opgebouwd dat deze nu al beantwoordt aan de nieuwe en toekomstige eisen van de EU Battery Regulation, waaronder het bijhouden van certificaten en contracten en de integratie van een 'battery passport'.
Big-brother Febelauto superviseert zo het hele proces en geeft opdracht voor het veilig transporteren van de batterijen.
3. Veilig transport van de batterijen
EV-batterijen worden beschouwd als gevaarlijke goederen en het transport dient te beantwoorden aan een hoop voorschriften (pictogrammen, informatie, verpakkingspecificaties en administratieve verklaringen). Febelauto werkt samen met 3 verpakkingsspecialisten: Buncker© die gespecialiseerde ‘Safety boxen’ ontwikkelt voor kritieke batterijen, alsook Recupbat (stapelbare houten dozen) en The Pack (gecertifieerde kartonnen verpakkingen).
4. Hoogbeveiligde stockage
Febelauto beschikt nu al over 3 stockage- en verwerkingspartners in België. EV-batterijen die daar binnenkomen gaan eerst gedurende 72 uur in quarantaine in speciale containers uitgerust met brandblussystemen. Zo kunnen eventuele zwaar kritische batterijen van ongevalwagens snel gedetecteerd worden. De opslagplaatsen wordt gemonitord door camera’s en rookmelders en zijn rechtstreeks gekoppeld aan de lokale brandweer. Zo wil Febelauto incidenten zo beperkt mogelijk houden, want het risico herleiden naar nul is bij afgedankte batterijen haast niet mogelijk. Febelauto zet met haar partners dan ook zwaar in op preventiemaatregelen.
5. Gezondheids- en veiligheidscheck van de batterijen
Na hun quarantaine worden de EV-batterijen gedemonteerd en uitvoerig getest qua gezondheid en veiligheid. De goed bevonden modules worden voor ‘hergebruik’ gelabeld de andere voor ‘recycling’. De gezondsheids- en veiligheidsstatus van de batterij of de modules worden vervolgens digitaal geregistreerd in het batterijmanagementsysteem van Febelauto.
6. Diep-ontladen van de batterijen
Na de test-fase worden de batterijmodules diep ontladen zodat ze veilig getransporteerd en verwerkt kunnen worden. Ook deze ontmantelingslijnen worden zorgvuldig bewaakt. Indien de temperatuur te hoog oploopt, gaat een alarm af en bij bereik van een kritische limiet wordt het volledige systeem automatisch uitgeschakeld. De teruggewonnen elektriciteit uit de EV-batterijen wordt nuttig gebruikt.
7. Batterijrecyclage door hooggespecialiseerde bedrijven
De EV-batterijen die voor ‘recycling’ gelabeld worden gaan naar gespecialiseerde partners van Febelauto, zoals Umicore in België, maar ook buitenlandse bedrijven zoals het Franse Snam en Finse Fortum. Deze bedrijven zitten nog volop in het opschalen van hun batterijrecyclingproces. Ze gaan elk op hun manier op zoek naar de meest efficiënte, duurzame en economisch haalbare manier van recycleren.
Bij sommige verwerkers gaan de batterijen in speciale ovens met een temperatuur van boven de 1000 graden Celcius om de kostbare metalen te scheiden van de andere materialen. Andere recyclagebedrijven opteren voor een hydrometallurgisch proces of een combinatie van pyrometallurgie en hydrometallurgie. De herwonnen metalen worden vervolgens ter beschikking gesteld van de industrie als grondstof om nieuwe batterijen te produceren. En zo is de cirkel weer rond.
8. Een tweede leven voor zoveel mogelijk batterijen
Maar vooraleer de EV-batterijen gerecycleerd worden, verwerkt Febelauto er zoveel mogelijk in second-life toepassingen. De batterijmodules die potentieel geschikt zijn voor een tweede leven gaan immers naar circulaire partners van Febelauto, zoals Watt4Ever. Zij hertesten zorgvuldig de modules in de batterijen en gebruiken ze voor de productie van stationaire energie-opslagsystemen. Want batterijmodules die niet meer geschikt zijn voor mobiele toepassingen, kunnen nog perfect 10 jaar dienst doen in stationaire energieopslag-units. Zo verlengen we de levensduur van de EV-batterijen en verminderen we de CO2-impact: 80% minder CO2 bij hergebruikte batterijen dan bij nieuwe!
De milieubijdrage
De inzameling, verwerking en recyclage van afgedankte EV-batterijen door Febelauto is mogelijk dankzij de milieubijdrage.