De Europese Unie zet een grote stap richting een duurzame en circulaire batterijeconomie. Met de nieuwe EU-batterijverordening wordt het ‘Battery Passport’ vanaf 18 februari 2027 verplicht, ook voor alle batterijen van elektrische voertuigen. Maar wat betekent dat concreet? En waarom is dit zo belangrijk?
De Europese Batterijverordening (EU) 2023/1542, die in februari 2024 in voege trad, wil er doelgericht voor zorgen dat batterijen in de toekomst een lage CO₂-voetafdruk hebben, zo min mogelijk schadelijke stoffen gebruiken, minder grondstoffen nodig hebben uit landen buiten de EU, en in hoge mate binnen de EU worden ingezameld, hergebruikt en gerecycled. Deze verordening, die deel uitmaakt van de verschuiving van de EU naar een meer circulaire economie, legt gefaseerd verschillende verplichtingen op voor batterijen.
Zo is vanaf 18 februari 2027 een batterijpaspoort verplicht voor alle industriële en elektrische voertuigbatterijen met een capaciteit van boven de 2 kWh.
Dit digitale paspoort moet volledige transparantie en traceerbaarheid garanderen over de volledige levenscyclus van een batterij, van zijn grondstoffen tot recyclage. Maar wat betekent dat concreet? En waarom is dit zo belangrijk?
Wat is een batterijpaspoort?
Een batterijpaspoort is een digitaal productpaspoort dat alle relevante informatie over een batterij bundelt in één gestructureerd digitaal dossier.
Het wordt aangemaakt tijdens de productie en voortdurend geüpdatet gedurende de volledige levenscyclus van de batterij. Via een QR-code moet de informatie eenvoudig geraadpleegd kunnen worden.
Het paspoort bevat onder meer informatie over:
- De chemische samenstelling en technische specificaties
- De productiegegevens (productielocatie, prestatiespecificaties zoals capaciteit en energiedichtheid en verwachte levensduur)
- De CO₂-voetafdruk, inclusief uitstoot tijdens productie en transport (gevalideerd via een levenscyclusanalyse)
- Herkomst van de grondstoffen zoals lithium, kobalt en nikkel
- Informatie over gerecycleerde inhoud en recyclinginstructies
- Richtlijnen voor veilig hergebruik en recyclage
Voor wie geldt het batterijpaspoort?
Het batterijpaspoort is van toepassing op alle soorten batterijen die in de EU in de handel worden gebracht of gebruikt, ongeacht of ze hier zijn geproduceerd of geïmporteerd. Alle marktdeelnemers moeten zich aan deze regels houden: fabrikanten, importeurs, distributeurs én verkopers. Ook bedrijven die batterijen recycleren of in hun producten verwerken, vallen onder de verplichtingen in de verordening.
Waarom is het batterijpaspoort belangrijk?
1. Versnelling van de circulaire economie
De batterijsector moet verder evolueren van een lineair “take-make-dispose”-model naar een circulair model waarin hergebruik, herbestemming en recyclage centraal staan.
Europe heeft een duidelijke hiërarchie opgelegd in de verwerking van batterijen: Hergebruik gaat daarbij voor op herbestemming en herbestemming gaat voor recyclage.
Dankzij de gegevens in het Battery Passport:
- kunnen batterijen beter beoordeeld worden op geschiktheid voor tweede leven-toepassingen;
- kunnen recyclage en het beheer van afvalstromen efficiënter en veiliger georganiseerd worden
- kunnen waardevolle grondstoffen maximaal gerecupereerd worden. De EU legt immers ambitieuze recyclagedoelstellingen op tegen 2030: 95% terugwinning van kobalt en nikkel en 70% terugwinning van lithium
2. Verlaging van de CO₂-voetafdruk
Vanaf 2024 moeten bedrijven al hun CO₂-gegevens publiceren. Sinds 2025 is deze rapportering ook op batterijmodelniveau verplicht.
Vanaf 18 augustus 2026 moet de koolstofvoetafdrukprestatieklasse van EV-batterijen gerapporteerd worden – dat is een classificatie zoals de energielabels op huishoudtoestellen. Twee jaar later worden dan de EV-batterijen die de maximale drempelwaarden (gelinkt aan de prestatieklassen) overschrijden, uit de markt gehaald.
Voorts zal vanaf 18 februari 2027 de CO2-voetafdruk van elke individuele batterij op het batterijpaspoort vermeld moeten worden - inclusief productielocatie, transportemissies en materiaalherkomst.
Zo wil Europa de CO₂-prestaties van batterijen transparant maken, producenten stimuleren om hun emissies te reduceren, ESG-rapportering ondersteunen en vergelijkbare “carbon performance classes” opzetten. Kortom: duurzaamheid inzake batterijen meetbaar én controleerbaar maken.
3. Ethische en transparante toeleveringsketens
De ontginning van batterijgrondstoffen ligt wereldwijd onder druk door risico’s rond kinderarbeid, slechte arbeidsomstandigheden en milieuschade.
Met het batterijpaspoort moeten bedrijven:
- De herkomst van grondstoffen documenteren
- ‘Due diligence’ uitvoeren
- Sociale en milieugerelateerde risico’s rapporteren
Technologie moet ervoor zorgen dat gegevens niet gemanipuleerd kunnen worden en dat vertrouwelijke bedrijfsinformatie beschermd blijft via gecontroleerde toegang.
Hoe ziet Europa de technische verwezenlijking?
Europa beseft dat één centrale databank moeilijk realiseerbaar is en wil dus werken met een decentraal datadeelsysteem, waarin alle ketenpartners verantwoordelijk zijn voor hun eigen data. Al die verschillende bedrijven in de waardeketen gaan dus data met elkaar moeten gaan uitwisselen. Nauwkeurigheid, beveiliging en interoperabiliteit zijn daarbij cruciaal.
De applicaties moeten ook QR-data kunnen scannen en koppelen aan transportdocumentatie en supply chain platforms. Zo willen ze meer transparantie creëren gedurende de volledige levenscyclus van de batterij:
Partij | Rol in het systeem |
Marktdeelnemer die de batterij in de handel brengt | Aanmaken en beheren van het paspoort; verantwoordelijk voor correctheid |
BMS (in batterij) | Levert dynamische data (State of Health, laadcycli, capaciteit…) |
Recycler | Ontvangt via de QR-code/paspoort alle info voor veilige verwerking |
Toezichthouder | Heeft specifieke toegangsrechten tot gevoelige data |
Eindgebruiker/koper | Toegang tot publieke deel van het paspoort via QR-code |
De nieuwe batterijregelgeving verschuift dus de verantwoordelijkheid naar de volledige waardeketen. Zij zijn verantwoordelijk voor een correct en volledig batterijpaspoort. Niet-naleving kan leiden tot zware sancties, waaronder terugroepacties of verlies van markttoegang.
Verplichtingen voor de importeurs/producenten
De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) wordt opgelegd aan de "producent" - die niet noodzakelijk de "fabrikant" van een batterij is. Het gaat namelijk om degene die de batterij voor het eerst in een lidstaat op de markt brengt. Juridisch gezien zijn dat de nationale invoerder van het voertuig en hun concessiehouders. Zij moeten de financiële en organisatorische verplichtingen dragen – in tegenstelling tot de fabrikant die verantwoordelijk is voor de technische en informatieve verplichtingen.
Concreet is de invoerder dus verantwoordelijk voor wat er met een EV-batterij gebeurt vanaf het moment dat het elektrisch aangedreven voertuig of de vervangbatterij/module in de handel wordt gebracht tot het einde van zijn leven. Daaraan zijn vervolgens de volgende verplichtingen gekoppeld:
- Controleren of het batterijpaspoort aanwezig en volledig is, voordat u het voertuig of de batterij in de handel brengt: heeft de fabrikant aan zijn verplichting voldaan en zijn de vereiste technische documentatie, instructies en veiligheidsinformatie opgesteld en aanwezig? Als de importeur gebreken constateert of vermoedt, mag hij de batterij niet in de handel brengen. Wanneer er sprake is van een risico op nationaal niveau, dient de importeur de markttoezichtautoriteiten te informeren.
- Terugnameplicht: afgedankte batterijen gratis terugnemen van eindgebruikers
- Inzameling en recyclage van de EV-batterijen
- Registratie bij de bevoegde autoriteiten in België
- Rapportage aan de overheden over deze verplichtingen
De rol van Febelauto
Om aan de laatste 3 verplichtingen te voldoen, kunnen producenten/invoerders zich collectief organiseren (artikel 56 en 57), via een organisatie voor producentenverantwoordelijkheid zoals Febelauto.
- Febelauto is reeds geregistreerd en is het eerste organisme in België – en zelfs in Europa – dat officieel erkent is (Vlaanderen: BAT/2025/C/2, Wallonië: BAT/WAL/2025/C/1 en Brussel: 2011/0287/01)
- Febelauto heeft een “up & running” ophaalsysteem voor afgedankte hybride en elektrische voertuigen, EV-batterijen en modules die door de concessies en erkende centra+ worden ingezameld.
- Febelauto beschikt ook over de nodige partners voor stockage, ontmanteling, herstelling, tweede leven en recyclage van EV-batterijen
- Febelauto werkt met een digitaal managementsysteem – de ELV-applicatie - dat de informatie van de EV-batterijen bijhoudt en waarin de bijkomende informatieverplichtingen van het batterijpaspoort makkelijk in kunnen geïntegreerd worden.
- De informatie over de batterij is nu al als een digitaal document beschikbaar en is via een QR-code raadpleegbaar op elke EV-batterij
- Febelauto neemt ook de rapportageverplichting aan de overheden op zich.
Conclusie
Het batterijpaspoort is veel meer dan een digitale fiche.
Het is een fundamentele bouwsteen voor een circulaire, transparante en ethisch verantwoorde batterijsector. Door volledige traceerbaarheid, CO₂-rapportering en materiaalrecuperatie mogelijk te maken, helpt het systeem de batterij-industrie transformeren van een lineair model naar een regeneratief ecosysteem.
Febelauto heeft zich reeds voorbereid en geïnvesteerd en zal kunnen voldoen aan de nieuwe regelgeving, zodat u als producent/invoerder of erkend centrum op beide oren kan slapen.