Eind juli 2026 werd de nieuwe Europese ELV-verordening gepubliceerd. De tekst legt de lat aanzienlijk hoger voor circulariteit in het ontwerp en de productie van voertuigen: fabrikanten zullen voertuigen beter herbruikbaar en recycleerbaar moeten maken, meer aandacht moeten besteden aan mogelijke nuttige toepassing van materialen, en meer gerecycled materiaal moeten inzetten.
Veel van de concrete spelregels moeten nog worden uitgewerkt via uitvoerings- en gedelegeerde handelingen - een proces dat zich over de komende jaren zal uitstrekken, mogelijk tot 2032. Dat betekent niet dat de sector afwacht. Verschillende grote autobouwers zijn nu al volop aan het experimenteren met hoe ze herbruikbaarheid, recycleerbaarheid en het gebruik van secundaire grondstoffen concreet kunnen maken. Twee voorbeelden die de richting aangeven: Mercedes-Benz en BMW.
Mercedes: terug naar de schroef
Mercedes-Benz pakt een opvallend eenvoudig, maar effectief probleem aan: de koplamp. Huidige koplampen worden met lijm samengesteld, waardoor lens, afdekking, frame, behuizing en elektronica onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Eén beschadigd onderdeel - bijvoorbeeld een lens met steenslagschade - betekent vandaag de vervanging van de volledige, vaak dure LED-eenheid.
Mercedes wil koplampen voortaan met schroeven monteren in plaats van lijmen. Dat maakt het mogelijk om enkel het defecte onderdeel te vervangen, wat zowel afval als reparatiekosten beperkt en de levensduur van het onderdeel verlengt. Bovendien worden de onderdelen aan het einde van hun leven makkelijker te scheiden en dus beter te recycleren.
Die evolutie naar demonteerbare koplampen sluit trouwens nauw aan bij een concrete verplichting uit de nieuwe ELV-verordening zelf: koplampen zullen voortaan verplicht gedemonteerd moeten worden vóór een voertuig wordt geshredderd. Een ontwerp dat losschroeven mogelijk maakt in plaats van lijmen, maakt die demontage bij de erkende centra een stuk eenvoudiger, sneller en minder arbeidsintensief - en verhoogt zo meteen ook de kwaliteit van de teruggewonnen materialen.
Maar Mercedes wil verder gaan dan koplampen alleen. Het merk gebruikt glasvezelversterkt polyamide uit gerecycleerde airbags voor de productie van motorsteunen en klephuizen, en onderzoekt hergebruik van kunststof uit afgedankte voertuigen voor bodembekleding in nieuwe modellen. Ook opvallend: vezels uit versleten banden worden ingezet in trillingsdempers, gerecycleerd PET verlaagt het gewicht van deurvakken met zo'n 40%, en remblokken worden ontwikkeld met ongeveer 40% gerecycleerd materiaal uit oude remblokken. Zelfs kunstleer krijgt een circulaire variant: een combinatie van gerecycleerd bandenrubber en biogebaseerde eiwitten die qua structuur op echt leer moet lijken, met een hogere treksterkte en betere prestaties bij extreme temperaturen.
BMW: 51% teruggewonnen materialen is herbruikbaar
BMW bracht via het onderzoeksproject Car2Car naar buiten dat 51% van de teruggewonnen materialen uit een afgedankt voertuig schoon en kwalitatief gelijkwaardig genoeg zijn om direct weer in de automobielproductie te worden ingezet.
Voor het onderzoek werden 433 afgedankte voertuigen van 60 verschillende modellen gedemonteerd, waarbij BMW verder keek dan de klassieke versnippering en bulkmetaalterugwinning. Ingenieurs volgden elke materiaalstroom om te bepalen welk aandeel geschikt was voor nieuwe onderdelen van BMW-kwaliteit - in plaats van laagwaardige toepassingen buiten de automobielsector. Ter vergelijking: bij conventionele recyclingmethodes haalde slechts 6% van het materiaal die kwaliteitsstandaard.
De grootste sprong zit bij metalen: het bruikbare aandeel steeg van 1% naar 81% voor staal, van 23% naar 52% voor aluminium en van 48% naar 68% voor koper - dankzij striktere scheiding en procescontrole, zonder noemenswaardig meer handmatige demontage. Dat is geen louter labo-experiment: BMW meldt dat het al meer dan 100.000 seriematig geproduceerde onderdelen heeft gemaakt met gerecycleerd staal uit het project, en heeft er ook een octrooi voor aangevraagd.
Voor zijn elektrische crossover iX3 stelt BMW dat al ongeveer een derde van het gewicht uit gerecycled materiaal bestaat.
Een bredere beweging
Mercedes en BMW staan niet alleen. Jaguar Land Rover kondigde recent aan magnesium te kunnen recupereren uit de dwarsbalk van het dashboard, een ingreep die jaarlijks meer dan 50.000 ton CO₂ moet besparen. Toyota opende medio 2025 zijn eerste circular factory in Burnaston (UK), waar afgedankte voertuigen worden gedemonteerd voor hergebruik van de onderdelen. Renault bouwde samen met Suez een volwaardig circulair bedrijf met dochters INDRA (demontage) en GAIA (sortering & recyclage), met al een concreet resultaat: de Renault Master bevat al gerecycleerd materiaal uit het “car-to-car”-circuit. Stellantis bundelt zijn hergebruik- en remanufacturing-activiteiten onder het SUSTAINera-programma, met als doel netto-nul-uitstoot tegen 2038 via grootschalige remanufacturing en onderdeelhergebruik. En er zijn vast en zeker nog initiatieven.
Deze voorbeelden illustreren precies de doelstellingen die de nieuwe ELV-verordening wil verankeren: betere herbruikbaarheid, o.a. door ontwerpkeuzes (zoals schroeven in plaats van lijm), hogere recycleerbaarheid door materiaalscheiding te vergemakkelijken, en een groeiend aandeel gerecycleerd materiaal in nieuwe voertuigen.
Naarmate de uitvoerings- en gedelegeerde handelingen concreter worden, zal Febelauto deze ontwikkelingen op de voet blijven volgen - en de erkende centra en stakeholders informeren over wat dit betekent voor de sector.
Bron: berichtgeving over de Mission X-initiatieven van Mercedes-Benz en het Car2Car-onderzoeksproject van BMW op motor1.com