Als het Belgische beheersorganisme voor afgedankte voertuigen stimuleert en coördineert Febelauto ook de inzameling, verwerking en recyclage van batterijen. In een uitdagend 2024 realiseerden we tal van initiatieven die de toekomst zullen beïnvloeden.
Per fase in de circulaire economie zetten we de belangrijkste initiatieven op een rijtje:
De cijfers tonen aan dat de verkoop van elektrische voertuigen in België blijft toenemen en zelfs de verwachtingen overtreft. Hoewel de totale autoverkoop in 2024 met 6% daalde ten opzichte van 2023, blijft de groei van geëlektrificeerde auto's opmerkelijk.
In vijf jaar tijd (2020-2024) steeg het marktaandeel van geëlektrificeerde voertuigen van 14% naar 46%. Opvallend is de toename aan volledig elektrische personenwagens - een stijging van 83,2% ten opzichte van vorig jaar. Dat betekent voor Febelauto dat het aantal in te zamelen EV-batterijen de komende jaren ook zeer sterk zal stijgen. Een groot deel zal een tweede leven krijgen als stationair opslagsysteem voor duurzame energie; de anderen worden gerecycleerd.
| 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totaal EV's (BEV-HEV-PHEV) |
18.635 | 26.984 | 28.510 | 34.972 | 62.158 | 92.080 | 126.325 | 230.529 | 238.723 |
| Aandeel (%) | 3,45 | 4,94 | 5,19 | 6,36 | 14,41 | 23,08 | 29,91 | 42,36 | 46,44 |
| Totaal voertuigen | 539.519 | 546.558 | 549.632 | 550.003 | 431.491 | 399.000 | 422.405 | 544.224 | 514.057 |
Evolutie geëlektrificeerde voertuigen
Febelauto zal dus nog sterker inzetten op haar samenwerking met erkende centra+, opslagplaatsen, ontmantelaars, leveranciers van 'second-life'-toepassingen en batterijrecyclers. Alleen zo kunnen we de inzameling en verwerking van EV-batterijen in goede banen blijven leiden.
De EV-batterijen die momenteel verwerkt worden, zijn voornamelijk afkomstig uit geaccidenteerde voertuigen of terugroepacties, gezien de meeste elektrisch aangedreven voertuigen nog niet 'end of life' zijn. Prognoses wijzen echter op een sterke toename van het aantal afgedankte batterijen. De huidige recyclagemarkt is nog onvoldoende matuur om deze groei efficiënt op te vangen. Daarom zet Febelauto volop in op hergebruik als een duurzame oplossing binnen de circulaire economie.
Hoewel afgedankte EV-batterijen niet langer geschikt zijn voor gebruik in voertuigen, behouden ze vaak nog voldoende capaciteit om een tweede leven te krijgen. De batterijen en/of modules kunnen aangepast en hergebruikt worden voor een ander doel. Men spreekt dan van 'retrofitting'.
Febelauto ondersteunt samen met Watt4Ever een retrofit-project van studenten aan de Université Libre de Bruxelles (ULB) en Solvay. Binnen dit project werken jonge onderzoekers aan concrete toepassingen voor hergebruik van EV-batterijen, bijvoorbeeld als energieopslag in gebouwen of andere toepassingen in de industrie.
In oktober bezochten de studenten samen met Febelauto de site van Watt4Ever, waar modules van afgedankte EV-batterijen hergebruikt worden voor de productie van stationaire energie-opslagsystemen.
Door dergelijke initiatieven te steunen, draagt Febelauto bij aan een duurzamer en efficiënter gebruik van grondstoffen, en helpt het de overgang naar een circulaire economie te versnellen.
Het opslaan en transporteren van EV-batterijen is geen eenvoudige taak - zeker niet wanneer het gaat om beschadigde of kritische batterijen die een potentieel brandgevaar vormen en in een thermal runaway kunnen gaan. Deze batterijen vereisen de grootste voorzichtigheid en moeten volgens strikte veiligheidsprocedures behandeld worden.
Febelauto zamelde in 2024 ongeveer 2.900 EV-batterijen in, 4,4 % daarvan waren kritisch. Om maximale veiligheid te garanderen, is het aangeraden om dergelijke batterijen tijdelijk in quarantaine te plaatsen en te vervoeren in speciaal ontwikkelde transportboxen. Deze boxen bieden bescherming tegen schokken, temperatuurverschillen en mogelijke brandrisico's.
De ideale transportbox voor EV-batterijen moet dan ook aan strenge eisen voldoen. Zo moet deze beantwoorden aan de laatste ADR-regelgeving voor het inzamelen, vervoeren en verhandelen van gevaarlijke goederen en afval. Daarnaast moet de box uitvoerig getest zijn en bestand zijn tegen schokken, lekkages, rookontwikkeling, temperatuurschommelingen en brand. Praktisch gezien moet de box ook makkelijk verplaatsbaar zijn, vlot open- en dichtgaan, geschikt zijn voor de meest courante batterijformaten en/of meerdere kleinere batterijen en buitenopslag mogelijk maken. Tot slot zijn onderhoudsvriendelijkheid en duurzaamheid bij intensief gebruik een absolute meerwaarde.
Febelauto bezocht dit jaar een aantal producenten van dergelijke veiligheidsboxen, zoals LogBatt, Berlin Packaging (Buncker) en The Pack voor het veilig transporteren van haar EV-batterijen.
Met de steun van Vlaanderen Circulair werd hergebruik van EV-batterijen stevig op de kaart gezet – een belangrijke verwezenlijking, gezien dit in de vorige batterijrichtlijn eigenlijk een beetje over het hoofd werd gezien. Toch is er nog veel werk aan de winkel om de hergebruikindustrie verder te stimuleren. Alles begint bij informatiedeling en een goede diagnose …
Op het World Circular Economy Forum (WCEF 2024) in april deelde Catherine Lenaerts haar inzichten over de uitdagingen en opportuniteiten binnen de Europese batterijsector. Een centraal thema in haar betoog was de noodzaak om bedrijven, die EV-batterijen een 2de leven geven, toegang te geven tot cruciale batterijgegevens. Gedeelde informatie over batterijen stroomlijnt het evaluatieproces en verlaagt aanzienlijk de kosten die gepaard gaan met het beoordelen van de gezondheidsstatus. Door gebruik te maken van gegevensgestuurde inzichten wordt het herbestemmen van EV-batterijen een economisch haalbaardere optie.
Ondanks alle bemoedigende ontwikkelingen blijven er uitdagingen aan de horizon voor de hergebruikindustrie. Het spanningsveld tussen doelstellingen voor hergebruik en recycling binnen de EU-regelgeving vormt een belangrijke hindernis die moet worden aangepakt. Alleen door gezamenlijke inspanningen en proactieve beleidsmaatregelen kunnen we het volledige potentieel van hergebruik en herbestemming van batterijen ontsluiten en de overgang naar een circulaire economie versnellen.
De ontwikkeling van batterijen voor geëlektrificeerde voertuigen evolueert in een hoog tempo, gedreven door de vraag naar een grotere actieradius, kortere laadtijden en verbeterde veiligheid – denk aan de solid-state batterijen en sodium batterijen. Een diepgaand begrip van de innovaties in de sector is essentieel voor de correcte ontmanteling en verwerking van batterijen met het oog op hergebruik en recyclage.
In april werden we gastvrij ontvangen in het BMW Trainingscentrum in Bornem, als blijk van waardering voor onze dienstverlening inzake het inzamelen en verwerken van afgedankte batterijmodules. Dit bezoek bood ons de kans om dieper in de wereld van de huidige en 'next-gen' batterijsystemen te duiken.
Toptrainer Arno Lepage nam ons mee door de complexe opbouw van batterijen, de verschillende modules, laadsystemen en veiligheidscomponenten. Deze inzichten zijn van onschatbare waarde voor Febelauto: enkel met een grondige kennis van de nieuwste technologieën kunnen we de batterijen correct laten ontmantelen en maximaal inzetten op hergebruik en recyclage.
Dat we batterijen ontmantelen en diep ontladen is ook van belang voor de optimalisatie van het transport. Batterijmodules zijn stapelbaar en nemen beduidend minder plaats in dan volledige batterijpacks.
Door nauw contact te onderhouden met autobouwers en up-to-date te blijven over innovaties in batterijtechnologie, waarborgen we dat de ingezamelde batterijen op een veilige, efficiënte en duurzame manier getransporteerd en verwerkt worden. Zo draagt Febelauto bij aan een circulaire toekomst voor elektrische en hybride voertuigen.
Sinds 2019 staat Febelauto in voor de inzameling, verwerking en recyclage van afgedankte EV-batterijen uit personen- en bestelwagens. Met de toenemende elektrificatie van vrachtwagens en bussen groeit echter de noodzaak om ook de sector van het zwaar wegtransport aan te pakken. Dit inzicht werd gedeeld door Europa, die in de nieuwste batterijverordening de scope uitbreidde naar onder andere trucks en bussen.
De recyclage van batterijen uit bussen en vrachtwagens vormt een hele uitdaging. Het zijn immers zeer grote en zware batterijen, voornamelijk lithium-ion met een complexe chemische samenstelling, die werken op zeer hoge elektrische spanningen. Een duidelijke reglementering en veiligheidsprocedures zijn dan ook van het grootste belang bij de inzameling, het transport, de verwerking en de recyclage.
Toch loont het zeker de moeite, want deze afgedankte batterijen hebben heel wat potentieel. Na 7 jaar in een bus of truck, kunnen de nog bruikbare modules uit zo'n batterij nog makkelijk 10 jaar dienstdoen in een stationair energie-opslagsysteem, voordat ze gerecycleerd worden voor de terugwinning van de waardevolle grondstoffen.
We doen er dan ook alles aan om de sector te sensibiliseren. Toch merken we dat de truck- en bussector momenteel nog een afwachtende houding aanneemt, mede door de onzekerheid inzake het nieuwe voorstel van ELV-verordening, die in het eerste kwartaal van 2026 in voege treedt. De recyclage van trucks en bussen is dan ook een erg complex verhaal door de diverse opbouw- en ombouwmogelijkheden...
Febelauto volgt alles op de voet op. Wordt dus zeker vervolgd in 2025…
